„Mała Orkiestra” z Dobrzenia Wielkiego

            „Jest w orkiestrach jakaś siła” śpiewała kiedyś Halina Kunicka w swym szlagierze „Orkiestry dęte”, dośpiewując, że „to wszystko” zaczęło się od dziadka, który defilował dołem pod balkonem, na którym stała zauroczona nim babka. Huknął jej puzonem, bo przez nią zmylił nogę. Sytuacja powtórzyła się – to samo przydarzyło się ojcu i matce bohaterki szlagieru – sercowe zauroczenie. Jakaś magia w orkiestrach dętych z pewnością jest. Dziś inaczej emanuje i ciągle wielu starszych, młodszych i dzieci za nią przepada, za jej muzyką, złocistymi instrumentami i kolorowym szamerunkiem strojów. Niektórzy wręcz wykazują się muzycznie w orkiestrach. Grają na jakichś instrumentach, czasami w marszowej gali. To ujmuje tych, którzy ich słuchają i oglądają.

            Życie orkiestrowe w gminie Dobrzeń Wielki skupione jest w obrębie partycypacji kulturalnej GOK Dobrzeń Wielki, który jako patron wielu artystycznych gron jest też opiekunem „Małej Orkiestry” dętej, powstałej w 2010 r. jako „Dzięcięco-Młodzieżowa Orkiestra Dęta. Założył ją Mirosław Gutka, prowadzący także wielką, reprezentacyjną „Orkiestrę Dętą z Dobrzenia Wielkiego” seniorów, który mówi, że z zamierzeniem założenia małej orkiestry dętej przy GOK Dobrzeń Wielki nosił się od dawna, właściwie od momentu podjęcia pracy w funkcjonującym w GOK Dobrzeń Wielki Społecznym Ognisku Muzycznym z Opola (uczyło gry na pianinie, gitarze i organach elektronicznych) w 1994 r. jako nauczyciel dyplomowany muzyki i wejścia w skład Orkiestry Dętej z Dobrzenia Wielkiego jako trębacz po studiach muzycznych. Orkiestrę prowadził wtedy jej założyciel i dyrygent (od 1990 r.) Alfred Szwarcbach. Można przyjąć, że od tego momentu zaczęła się działalność orkiestrowa w GOK Dobrzeń Wielki, mająca w przesłaniu rozmuzykowanie lokalnej społeczności i podniesienie kultury orkiestrowej na wysoki poziom. To się udało i udaje do dziś, sądząc z uznania tych, co ich słuchają i im towarzyszą.

            Alfred Szwarcbach w 1996 r. „przeszedł w stan spoczynku”, przekazując pałeczkę dyrygencką Mirosławowi Gutce, który kontynuował i kontynuuje ideę upowszechniania kultury muzycznej. Z czasem przejął też prowadzenie słabnącego „ogniska muzycznego”, przekształcając je w Niepubliczną szkołę muzyczną „Harfa”, zachowując jej profil nauczania (pianino, gitara, organy elektroniczne). Zrazu też podjął kwestię utworzenia orkiestry dętej dziecięco-młodzieżowej przy Gminnym Ośrodku Kultury Dobrzeń Wielki. Dyrektor GOK sprawie sprzyjał, no i choć to trochę trwało zaistniała „Mała Orkiestra”.

            Konkretne działania w tym kierunku miały miejsce we wrześniu 2010 r. Wtedy to Mirosław Gutka, prowadzący reprezentacyjną Orkiestrę Dętą z Dobrzenia Wielkiego oraz zajęcia z dziećmi i młodzieżą w Harfie w GOK w ramach której ideę „Małej Orkiestry” próbował jeszcze nieoficjalnie wcielać w życie, zainicjował spotkanie z rodzicami potencjalnych orkiestrantów w Zespole Szkół w Chróścicach. Zachęcał żeby swe utalentowane dzieci zapisywać do tworzonej orkiestry argumentując, że umiejętność gry na instrumencie, w grupie, to wartość sama w sobie dowartościowująca młodego człowieka i przydająca szans na przyszłość. W październiku tego samego roku już zaczęły się zajęcia, głównie teoretyczne, bo instrumenty miało paru, ale czyniono starania o ich pozyskanie. Pan Mirosław sam przeznaczył na to swoje 3 trąbki, GOK odkupił parę instrumentów od innych „podmiotów muzycznych”. Był to już styczeń 2011 r. Przeprowadzono kilka zbiórek publicznych, by m. in. nie obciążać rodziców zakupami. Dla potrzeb „Małej Orkiestry” uruchomiono Akademię Muzyczną Gry na Instrumentach Dętych. Nauka na innych instrumentach do tych potrzeb realizowana była w „Harfie” i tak jest do dziś.

            W międzyczasie dzięcięco-młodzieżowe grono w sumie dzieci o różnych osobowościach i temperamentach, nie mający jeszcze prawie żadnego doświadczenia muzycznego już znacząco się zespoliło. Wywodziło się z gminy Dobrzeń Wielki (Chróścice, Dobrzeń Wielki, Dobrzeń Mały), z Siołkowic i Opola. Wyposażone w instrumenty zaczęło naukę gry indywidualnie i w grupie, w sumie sporo nauki i wysiłku, także fizycznego, bo jak się okazało, gra na instrumentach dętych to instrument i metodyczny wkład motoryki grającego orkiestranta. Fachowo skojarzone dają satysfakcję grającemu, później także słuchającemu.

            Mirosław Gutka do współpracy w prowadzeniu zajęć z „Małą Orkiestrą” zaprosił Darię Jurek (nauka gry na saksofonie), Ewę Gacka (nauka teorii), Łukasza Wieczorka (klarnet), Annę Skrzypietz (flet), Henryka Nowackiego (instrumenty perkusyjne). Nauczanie indywidualne, próby całej grupy, zaangażowanie rodziców, sprzyjająca atmosfera sprawiły, że budowana od podstaw amatorska orkiestra zaczęła funkcjonować. Próby odbywały się w szkole w Chróścicach, z których wywodził się trzon orkiestry, a indywidualne nauki w Chróścicach i w GOK Dobrzeń Wielki, nastąpiły pierwsze prezentacje. Premierowa miała miejsce na zakończenie roku szkolnego 2010/2011 w szkole w Chróścicach. Orkiestra zagrała m.in. „Love me tender”, później w styczniu 2011 r. wzięła udział we wspólnym kolędowaniu w GOK „u boku” głównej Orkiestry Dętej z GOK Dobrzeń Wielki. Dzieci grały indywidualnie, a sala wtórowała śpiewem. Na koniec wszyscy wspólnie zaśpiewali kolędy. Pierwszy występ w plenerze to udział w Pikniku Muzycznym w maju 2012 r., który odbył się w parku za Urzędem Gminy. Wykonali wtedy „Love me tender”, „Little brown jug”, „Chorał 1”. Na pikniku wystąpiła też duża orkiestra dęta i grupy artystyczne z GOK. Pod koniec maja 2012 r. „Mała Orkiestra” wystąpiła podczas otwarcia Sali Wiejskiej w Chróścicach przed szacownym przedstawicielstwem szkół gminy Dobrzeń Wielki i Urzędu Gminy z wójtem Henrykiem Wróblem na czele.

            Umiejętności młodych orkiestrantów rosły, zwiększał się repertuar z kilkunastominutowego do niemal godzinnego. Doszły nowe formy doskonalenia swych umiejętności, np. warsztaty muzyczne. Pojechali takie do Bochnia w czerwcu 2012 r. Intensywnie ćwiczyli i zwiedzali miasto, zapoznawali się z lokalnymi walorami turystyczno-kulturowymi. Podobny kulturalno-turystyczny aspekt miał też wyjazd do Opery Wrocławskiej na balet „Dziadek do orzechów” w listopadzie 2012 r. W międzyczasie we wrześniu 2012 r. orkiestra została wyposażone w nowe instrumenty – efekt starań GOK Dobrzeń Wielki w osobie dyrektora Gerarda Kasprzaka, które zaowocowały dofinansowaniem orkiestry przez Ministra Kultury (50 tys. zł), co z wkładem własnym (30 tys. zł) dało sumę 80 tys. zł., za którą zakupiono instrumenty.

            Wielkim i pamiętnym sukcesem był występ 6 stycznia 2013 r. (Święto Trzech Króli) w Katedrze Opolskiej na Nieszporach Kolędowych. Wystąpiła „Mała Orkiestra” i duża Orkiestra Dęta z GOK Dobrzeń Wielki, a Karolina Buhl z Chróścic zaśpiewała. Wiele było w tym wydarzeniu sprawczego sprzyjania dyrygenta Mirosława Gutki i proboszcza Katedry Opolskiej ks. Edmunda Podzielnego. Tydzień później, ciągle w klimacie bożonarodzeniowego kolędowania „Mała Orkiestra” wystąpiła w Chróścickim kościele pw. Świętej Jadwigi w ramach „Jasełek” przygotowanych przez uczniów miejscowej szkoły podstawowej. Orkiestra zagrała: „Jezus malusieńki”, „Betlejemskie pole śpi” oraz „Mędrcy świata”. 26 stycznia 2013 r. Rodzinne Kolędowanie w GOK Dobrzeń Wielki. Było to swoiste spotkanie uczniów szkoły „Harfa”, muzyków „Małej Orkiestry” i ich rodziców. Każdy uczeń, muzyk miał okazję wystąpić przed publicznością. Wiele było też wspólnego śpiewania „całej sali”, tak na zakończenie czasu bożonarodzeniowego.

            Rok 2013 to też znaczące zmiany w funkcjonowaniu orkiestry. W marcu „wielka przeprowadzka” z dotychczasowej bazy, miejsca spotkań i prób – Szkoły Podstawowej przy ul. Szkolnej w Chróścicach do chróścickiej Sali Wiejskiej. Doszło do niej za sprawą porozumienia dyrygenta Mirosława Gutki, wójta gminy Dobrzeń Wielki – Henryka Wróbla i Rady Sołeckiej Chróścice. Zostało tam przygotowane pomieszczenie wyłącznie dla orkiestry, gdzie przechowuje swój sprzęt. W kwietniu ruszyły próby, bardzo intensywne przed III Paradą Orkiestr Dętych. Wielka gala odbyła się 19 maja w parku za urzędem gminy Dobrzeń Wielki. Wystąpiły orkiestry z Ostrawy (Czechy), Żurawiny k/Wrocław, Orkiestra Dęta z GOK Dobrzeń Wielki, zespół Blask Band, Mażoretki z GOK Dobrzeń Wielki i „Mała Orkiestra” w „organizacyjnych strojach galowych” jak na taką okazję przystało. Przemarsze paradne, koncertowanie, biesiada, na koniec pokaz sztucznych ogni. „Mała Orkiestra” zagrała „Little brown jug”, „Szła dzieweczka do laseczka”, „Hej sokoły”. 6 czerwca 2013 r. spotkała się z przedszkolakami z Chróścic w tamtejszej Sali Wiejskiej na tzw. „Dniu z muzyką”. Występy, ale też prezentacja „instrumentów”. Dyrygent Mirosław Gutka wywoływał je kolejno, np. trąbka, bas, itd., wychodził orkiestrant z takim instrumentem no i zapoznawano się z jego walorami dźwiękowymi, techniką wydobywania z nich dźwięku, itd. Dzieci mogły je dotykać, wręcz je wypróbowywać, co w przypadku perkusji było bardzo dynamiczne (doszło do złamania pałeczki). Spotkanie miało tez walor zachęcający do grania, w tym przypadku od wieku przedszkolnego. Dwa dni później 8 czerwca orkiestra pojechała do Teatru Muzycznego w Gliwicach na musical „Mały książę”. Zapoznanie się z operą, zwiedzanie miasta (spojrzenie na nie z najwyższej wieży kościelnej) już na wakacyjnym luzie. Po wakacjach przygotowania do zbliżającego się okresu bożonarodzeniowego. W tym klimacie wystąpili na kiermaszu w Popielowie, zorganizowanym na placu kościelnym, „pod namiotami”. Trwa mobilizacja do kolejnych kolędowych występów, mających się odbyć np. 5 stycznia 2014 r. w Chróścicach, 12 stycznia 2014 r. w kościele pw. św. Piotra i Pawła w Opolu w perspektywie kolejna parada orkiestr dętych (27 – 29 czerwiec 2014 r.). Piękna sprawa.

            Jak mówi Mirosław Głutka: „Mała Orkiestra” to sukces wykształcony przy współpracy z dziećmi i ich rodzicami, wypracowany na bazie sprawczej opieki GOK Dobrzeń Wielki i potencjale orkiestrantów. To jest piękne, że jakaś część dzieci i młodzieży, której Pan Bóg dał talent, chce się nim podzielić, występując w orkiestrze. Reszta też może, bo my przyjmuje się do niej kolejnych adeptów. Uczymy „od zera”, każdego indywidualnie, spokojnie, z czasem wprowadzając do orkiestry. Zajęcia odbywają się w Sali Wiejskiej w Chróścicach i GOK Dobrzeń Wielki we wtorek o 18 (godzina gry na instrumencie) i w sobotę od 9 do 13 (gra na instrumencie, teoria i musztra paradna). W razie czego można się kontaktować pod nr tel. kom. 604 993 828, a zapoznać się z życiem orkiestry na stronie internetowej www.gokdobrzenwielki.pl. Zapraszam. Co najważniejsze, chciałem dodać, że ważną rolę w funkcjonowaniu orkiestry spełniają rodzice, którzy niemal przesiąknęli życiem orkiestry, są z orkiestrą na wyjazdach, czasem na próbach, przygotowują często część nieoficjalną imprez. Chciałbym im tą drogą podziękować, zwłaszcza państwu Mariannie i Hubertowi Ozimek, którzy prowadzą kronikę orkiestry. Dziękuję również współpracującym z „Małą Orkiestrą” Ewie Gacka, Darii Jurek, Ani Skrzypietz, Łukaszowi Wieczorkowi, Henrykowi Nowackiemu i Gerardowi Kasprzakowi jako dyrektorowi GOK Dobrzeń Wielki, Urzędowi Gminy Dobrzeń Wielki i Radzie Sołeckiej z Chróścic.

 

                                                                       J. Moczko – Świerklanin