Festiwal i upamiętnienie w Pokoju

Właśnie, w okolicznym Pokoju miało miejsce wydarzenie kulturalne: IX Festiwal Muzyki Zabytkowych Parków i Ogrodów im. C. M. Von Webera (7-9 czerwca 2012 rok), którego zasadniczym celem jak co roku, było propagowanie twórczości kompozytora okresu romantyzmu C. M. Von Webera goszczącego w Pokoju (Carlsruhe) podczas bytności na opolszczyźnie. Pokoju wówczas książęcej rezydencji von Württembergow skomponował m. In. Operę „Wolny strzelec”. Nad to Pokuj był przodującym w regionie centrum kulturalno oświatowym i choć dziś wiele z historycznej materii z tym związanej już nie ma to jednak wraz z tymi „weberowskimi dniami” świetność ta w przesłaniach i otoczce koncertowej a i towarzyszących im seminariach się przejawia. Tym razem festiwal był też okazją przywrócenia pamięci o  Ferdinandzie von Richthofenie wielkim geografie i naukowcu urodzonym w Pokoju w 1838 roku. Festiwal był mu właściwie dedykowany przez Mistrzów Belkanto występujących w nim podobnie jak i przez uczestników seminarium na temat: Nauczanie Geografii w Polsce i w Niemczech.

         Zaczęło się w czwartek 7 czerwca o godz. 16.00 uroczystym odsłonięciem pomnika Ferdinanda Freiherra (Barona) von Richthofena przy Kościele Ewangelickim ks. Zofii. Rolę gospodarza pełniła Pani Wójt Barbara Zając która powitała gości, podziękowała wszystkim tym którzy się przyczynili do realizacji upamiętnienia. W podobnym tonie odniósł się do wydarzenia potomek upamiętnianego uczonego Manfred von Richthofen nie szczędząc słów wdzięczności w imieniu całej rodziny po czym w poszerzonym gronie dokonano odsłonięcia dzieła. Dzieła Opolskich Artystów Rzeźbiarzy Adolfa i Jakuba Panicz. Poświecił je w końcu oficjalnej części proboszcz Parafii Ewangelicko-augsburskiej w Pokoju ks. dr Marian Niemiec. Później koncert w kościele. Następnego dnia w Gminnym Ośrodku Kultury Sporu i Rekreacji a w sobotę w Kościele Katolickim p. w. Podwyższenia Krzyża Świętego.

         W festiwalu wystąpili artyści: Opery Wrocławskiej, Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, Kwartet wiolonczelowy „KORDO”, Zespół Muzyczny Maes Trio, Zespół Muzyczny PSM z Namysłowa, Opolski Zespół Wokalny „EXSULTALE DEO”.

         W programie znalazły się utwory: C. M. Von Webera, W. A. Mozarta, G. Donizettiego, G. Pucciniego, F. Chopina, I. Grubera, M. Brosiga, B. Kothego, J. Elsnera, I. Reimana i N. Blachy.

         Na miejscu można było nabyć publikację o festiwalu, Pokoju i samym Richthowenie uroczyście upamiętnionym, spotkać znajome twarze z okolicy i nie tylko, sfery publicznej i towarzyskiej. 

 

Ferdinand Freiherr von Richthofen

skanuj0002.jpeg
 

Wielki Ślązak, współtwórca geografii fizycznej urodził się 5 maja 1833 roku w Pokoju (Carlsruhe) – książęcej rezydencji von Württembergow, drugim po Wrocławiu centrum intelektualnym ówczesnego Śląska. Wpierw kształcony przez prywatnych nauczycieli trafił później do katolickiego gimnazjum we Wrocławiu (ojciec ewangelik w 1838 roku przeszedł na katolicyzm). W 1850 roku w tym że Wrocławiu podjął studia na Wydziale Geologii, Chemii Fizyki i Mineralologi. Po dwóch latach zdecydował kontynuować naukę w Berlinie. Tam w 1856 roku obronił doktorat i zatrudnił się jako geolog w Państwowym Zakładzie Geologicznym w Wiedniu (Wiener Geologische Reichsanstalt) i jednocześnie został docentem na Uniwersytecie Wiedeńskim (Wiener Uniwersität). W tym okresie (1857- 1860) zajmował się badaniami geologicznymi w Tyrolu i Siedmiogrodzie. Odkrył, dziś dla każdego ucznia rzecz oczywistą że Dolomity (Skały Dolomitowe) są skamieniałą pozostałością po rafach koralowych co tłumaczyło w jakiś sposób kwestię pochodzenia kontynentu.

         Richthofen zaproszony wziął udział w 1860 roku w rządowej delegacji Pruskiej (jako członek Towarzystwa Handlowego) do Chin, Japonii i Syjamu. Zawitał też na Formozie, Celebesie, Jawie i Filipinach pernamentnie prowadząc badania naukowe. Na moment wrócił z Dalekiego Wschodu by w 1862 roku zająć się badaniami w Kalifornii, szczególnie skał wulkanicznych, złożami złota i srebra. Podjął też temat budownictwa wysoko górskiego w górach Sierra Nevada. Tak do 1868 roku później krótka przerwa i wspomagany finansowo przez izbę handlową w San Francisco powrócił do Azji. Do 1872 roku swe badania skoncentrował na Chinach. Nie raz w skrajnych warunkach przemierzając kolejne prowincje. Dokładnie zbadał 13 z ówczesnych osiemnastu pod względem struktury skał geomorfologii, klimatu flory i fauny, osadnictwa gospodarki i kultury, więcej jak by odchodząc z geologii ku geografii.

         W 1871 roku celem kolejnego etapu był Kanton. Richthofen wyruszył z Pekinu wzdłuż rzeki Fen He. Ekspedycja została napadnięta i obrabowana. Zdecydował więc przerwać wyprawę, po czasie dotarł do Szanghaju. Głównym jego celem było zbadanie zlokalizowanie Chińskich złóż węgla, cel ten udało mu się w dużej mierze zrealizować. Miało to durze znaczenie w programie wciągania małoznanych jeszcze w tedy Chin w strefę wpływów Niemieckiej gospodarki.

         Jako znany i szanowany już naukowiec w 1873 roku został wybrany Prezydentem Berlińskiego Towarzystwa Geograficznego (Gesellschaft fur Erdkunde), otrzymał stanowisko profesora Uniwesytetu Lipskiego, w 1886 roku profesora Uniwersytetu Berlińskiego a w 1889 roku został członkiem Pruskiej Królewskiej Akademii Nauk (Königliche Preussische Akademie der Wissenschaften). W 1899 roku cieszącemu się uznaniem środowisku naukowym Richthofenowi powierzono funkcje przewodniczącego Kongresu Geografów w Berlinie. Krótko po tym od 1903 do 1904 pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Berlińskiego. Zmarł podczas pracy przy swoim biurku 6 października 1905 roku.

         Pozostało po nim kilka znaczących dla światowej nauki opracowań: China - Ergebnisse eigener Reise (Chiny – wyniki własnej podróży), Führer fur Forschungsreisende (Przewodnik dla podróżników naukowych), Shantung und seine Eingangspforte Kiautschou (Szantung i jego brama wejściowa Kiautschou).

         Dzięki badaniom Richthowena ówczesna Rzesz Niemiecka wydzierżawiła w Chinach (w 1897) port w Kiautschou co dla gospodarki obu państw było znaczące. W uznaniu zasług w tej kwestii pierwszą lokomotywę pociągu kolei Szantunskiej nazwano imieniem Richthowena (w wymowie Chinskiej Lichthofen - coś jak myśl świetlista) takim światłem naukowym w świecie geologii, geografii Richthofen – Śląski badacz jest do dziś.

 

                                                                                                             J. Moczko - świerklanin