Szkolna fotografia

 

Wiele widział św. Jan Nepomucen, stojący w Turawie, między szkołą, a mostem na Małej Panwi. Bardziej zwrócony jest ku rzece, wiadomo patron chroniący przed powodziami, wzburzonymi wodami, patron mostów itd. Pewnie nie uszły mu uwadze dzieci z Turawy (Turawa), Marszałek (Marscholken a od 1936 r. do 1945 r. Kolonie Turawa) i Trzęsiny (Trzenschin a od 1936 r. do 1945 r. Neuwiese, zwyczajowo też Kuźnia), zmierzające i wracające codziennie do szkoły, także dzieje szkoły, czasami wzburzone (w czasie przełomu frontowego w styczniu w 1945 r. spalona została doszczętnie, podobnie jak „Dom Nauczyciela” do niej przylegający). To, co widać na współczesnej fotografii za Nepomucenem, nieco spowitym pnączami, potężny gmach, to nowa szkoła (dziś Publiczne Gimnazjum w Turawie), efekt budowy całkowicie nowego obiektu w 1956 r. na miejscu odbudowanej starej w 1946 r. Zanim bielejący fragment stylizowanego na szachulec budynku ocalałego z pierwotnej materii szkolnej, właściwie przedszkolnej. W nim przed wojną na dole było przedszkole (Kindergarten), a u góry pomieszczenia Jugendheimu (Dom Młodzieży).

szkolna fotografia SDC11893.jpeg

            Najwięcej jednak było dzieci szkolnych. Tysiące dzieci w przeciągu wielu lat, które codziennie mijały św. Nepomucena. Czy on je spamiętał? Może zapytamy, czy pamięta np. II Klasę (klasy niższe) z 1933 r. pod opieką nauczyciela Ottona Strysa (być może Strzysa, ale w końcu lat 30-tych na pewno Storma), widoczną na grupowym, archiwalnym zdjęciu i czy zgadza się, że na nim są (pytajniki w nawiasach oznaczają, że imię lub nazwisko, albo jedno i drugie póki co jest jeszcze nie rozpoznane):szkolna fotogrfia klasa.jpeg       rząd pierwszy (14 dzieci) – Duda Franz, Barcik Aleksander, Gola Piotr, Lauer Wiktor, Halupczok (?), Panitz Georg, Kaniuth (?), Gora Alojs, Lendich Herbert, Dziuba Anton, Kanczok (?), Klapan Konrad, Bartek (?), Bartek Theodor; bezpośrednio za tym rzędem (8 dzieci) – Grzesik Paul, Kańczok (?), Barcik Georg, Wiesiolek (?), (?) (?), (?) (?), (?) (?), Kala Bernard; rząd wyżej (9 dzieci) – Halupczok Stanislaus, Nowak Alfons, Joschko Franz, Twardon (?), Bok Alfred, (?) (?), Wurst Wilibald, (?) (?), Halupczok Erich; rząd następny (9 dzieci) - (?) (?), Joniec Anton, Lesch Leon, Lesch Anton, Plotnik Franz, Powoznik (?), Gazda (?), Halupczok Therese, Wurst Hildegard; rząd wyżej (10 dzieci) – Kuchnia Hildegard, Panitz Marie, Pytel Hannelore, Voigt Irmgard, Kupka Georg, Grochol Otylie, Lempik Marie, Twardawski Hedwig, Lauer Julie, Blacha (?); króciutki rząd przedostatni (4 dzieci) – Lakota Pauline, Kulik Agnes, Kulik Anna, Rogowski Sophie; rząd ostatni (13 dzieci) – Lendich Elfride, Gluch Marianne, Wosnitza Anna, Niestroj Antonia, Grzesik Gertruda, Klapan Marta, Kaluza Luzie, Twardawski Hildegard, Prise Anemie, Gora Marie, Gora Helene, Bieniek (?). To tylko jedno zdjęcie z wielu, jakie gdzieś w domowych zasobach jeszcze tu i ówdzie są, coraz bardziej anonimowe, te nasze jeszcze nie.

       



                                                               

szkoła z widokowki.jpeg

szkolna fot1.jpeg

szkolna fot2.jpeg

 

Podobnie jak w poprzednim numerze beczki jest to grupowe zdjęcie dzieci szkolnych z turawskiej szkoły. Przedstawia kl. I, a więc starsze oddziały w 1932 r. Nauczyciel także Strys, ale nie Otton, wspomniany przy pierwszym zdjęciu, tylko Robert – jego ojciec, który był także Gemeinde Schreiberem (pisarz wiejski, piszący ludziom różne pisma „w sprawie”). Zdjecie zrobione jest zza płotu (widać wierzchołki sztachet) na tle ówczesnej szkoły, pokazanej w całości na następnej fotografii (szkoła i dom nauczycielski) i na kolejnej szkoła współcześnie. Dyrektorował w niej Hauplehrer (kierownik szkoły) Maichrzak (Meibach), następca Hauplehrera Pytlla Franza, którego synowie Eberhard i Alfred też byli nauczycielami. W szkole uczyło trzech nauczycieli.

          szkolna fot3.jpeg

  Na szkolnej fotografii dzieci z rocznika 1919, a pewnie i z 1918 i 1920: rząd pierwszy – siedzący „po turecku” (8 osób): (?) (?), (?) (?), (?) (?), Gora Paul, (?) (?), Plotnik Franz, Bok Anton, Dziuba (?), rząd drugi – siedzące dziewczynki (15 dzieci): Plotnik Maria, (?) (?), Lauer Albina, Krol Anna, (?) (?), Rogowski Emma, Zając Helena, Kiegler Dorothea, Butler Hedwig, Kupka Emma, (?) (?), Schröter Elfride, Bartek Franziska, Morawiec Katharina, Gola Anna; nauczyciel – Strys Robert (ojciec); rząd trzeci – dziewczynki stojące (13 dzieci): Bienek Helene, Lakota (?), Tarara Anna, (?) (?), Hayda Gerhard, Kuchnia Hedwig, (?) (?), Gazda Anna, Woznitza Helene, Morawiec Anna, Panitz Klara, Grochol Hildegarda, Kulawik Gertruda; rząd czwarty – chłopcy stojący (12 dzieci): Kulig Stephan, (?) (?), Jonietz Ignatz, (?) (?),(?) (?),(?) (?), Twardawski (?), Kupka Karl, Plotnik Vinzent; rząd piąty – chłopcy najstarsi (12 dzieci): (?) (?), Niestroj Johann, (?) (?),(?) (?),(?) (?),(?) (?),(?) (?), Rogowski Franz, (?) (?),(?) (?), Gola Leon, Wodniok Stephan.

                                                                       J. Moczko – Świerklanin